Lichen

Thuật ngữ Liken phẳng (Lichen planus) được giới thiệu đầu tiên vào năm 1869 bởi Erasmus Wilson.

Nguyên nhân

Nhiều nghiên cứu cho rằng do rối loạn tự miễn dịch, sự thâm nhiễm tế bào lympho dưới thượng bì. Miễn dịch trung gian tế bào đóng vai trò chủ yếu, thâm nhiễm lympho ở trung bì và thượng bì. Một số tác giả cho rằng có liên quan đến yếu tố di truyền.

Một số yếu tố ảnh hưởng: Bệnh nhân mắc các bệnh xơ gan, nhiễm virus, vi khuẩn, các chất gây dị ứng…làm tổn hại miễn dịch trung gian tế bào, stress.

Tổn thương da:

Là các sẩn nhẵn, bóng, hình đa giác hoặc oval, lõm ở giữa, đường kính từ 1-10mm, bờ rõ, màu đỏ hồng hoặc hơi tím “tím hoa cà”, các sẩn có khi liên kết với nhau thành dải, thành đám có phủ vẩy da trên bề mặt.

Trên bề mặt của sẩn thường có những khía ngang, dọc, người ta gọi là mạng lưới Wichkham.

Vị trí thường gặp: Cổ tay, cẳng chân, thắt lưng.

lichen2

Lichen3

 

lichen6

Hiện tượng Koebner là dải thương tổn theo hình cào xước do gãi

Tổn thương niêm mạc:

Là những dải hoặc mạng lưới như cành cây màu trắng hoặc xám. Có thể trợt. loét, mụn nước, thường gặp ở lưỡi, niêm mạc má, có thể gặp ở thanh quản, quy đầu, âm đạo, quanh hậu môn.

Có thể chỉ có tổn thương ở niêm mạc mà không có tổn thương da.

lichen4

 

lichen5

Tổn thương tóc, móng:

Tổn thương ở da đầu có thể gây rụng tóc có sẹo.

Móng: Là những khía chạy dọc móng, dày móng, ly móng, teo móng.

Bệnh gây ngứa dữ dội, đau khi tổn thương ở miệng bị loét.

Bệnh tiến triển nhiều tháng, các sẩn ở da khi khỏi để lại một vết thâm lâu dài vài tháng thậm chí vài năm.

lichen7

Một số hình thái không điển hình:

Hình thái sùi (lichen plans verruqueux)

Liken phẳng xơ teo (lichen plans atrophique et sclereux)

Liken phẳng bọng nước (lichen plan pemphigoide)

Liken phẳng hình chuỗi hạt (lichen plan moniliforme)

Liken phẳng hình nhẫn (lichen plans annulaire)

Điều trị:

Tại chỗ: Thương tổn ở da bôi corticoid, isotretinoin.

Thương tổn ở niêm mạc miệng bôi Lidocain gel, Cyclosporin, Tacrolimus dạng dung dịch.

Toàn thân: Retinoid, Kháng histamin, Kháng sinh loại bỏ các ổ nhiễm trùng, có thể dùng Methotrexat, Metronidazol.